Պոեզիա

Մեծահանճար, բայց կաղ մի պարուհու նման Էլ չեմ կարող տանել շարժուձևն այս լկտի, Որ պարում են թեթև, անիրական սակայն, Ինչպես ցավահալած մի որբ ստրկուհի: Մենք` ծաղրածու տխուր ու խեղկատակ անտուն, Մեր ծիծաղի խորքում` թաքուն արցունքներ, Մեր մեղքերը, սակայն, ուրիշին ենք բարդում, Ինչպես անում է դա պոռնկուհին չբեր: Ուրացանք սեր, հավատ, մենք դավեցինք մեր դեմ Եվ մոռացանք համը կարեկցանքի, խղճի, Վերածվեցինք մարդուց սատանայի անդեմ, Չամաչեցինք մի պահ մեր արարքից ճղճիմ: Մեր բնույթը` նախանձ, խարդավանքով հղի, Հաշիշածին կոշտուկ` մեր հոգու մեջ խրված, Իսկ մենք` հարափոփոխ, ինչպես այն պչրուհին, Ով խորխն է փայփայում` կախարդներից խլված:- Օ՜, դյուրաբեկ սիրտ իմ, ես քեզ ինչպե՞ս գտա,…

* * * Հոգնել եմ ինձնից, լռվել ու հանգել, Իշխանագետում տրտմագին կանգնել՝ Ալյաց մրմունջն եմ մեղմ հանգավորում, Որպես թե վերջին տող ու մտորում: Ո՞վ եմ եղել ես՝ անհայտ ճամփո՞րդ մի, Որ թափառում էր քուն թե արթմնի՝ Գտնելու այն, ինչ գուցե և չկա, Բայց հուշում է քեզ, թե ինքն է ու կա: Կանգ առ, ընկեր իմ, իմ Իշխանագետ, Ալյաց մրմունջում լռին ու վետ-վետ Մի պահ թող գտնեմ վերջին իմ տողը, Որ ի լուր առ իս պարզեմ իր շողը… Կա այն, ինչ չկա իմ փնտրտուքում, Իմ գետն է հուշում խորունկ իր մտքում, Թե որ կարեցար հանգավորել այն՝ Հևքդ ջրերի կանչին լռելյայն… *…

Երբ քուն իջնի վերջին անգամ մեր կոպերին` Հավիտյանս հավիտենից, Հավիտյանս հավիտենից, Հրաժեշտի վերջին պահին Ես կափսոսամ, որ գնում եմ այս աշխարհից, Ես կզղջամ, որ գնում եմ այս աշխարհից, Կհեռանամ վշտով անհուն, Եվ ինչքան էլ ապրած կյանքից հիշեմ քիչ բան, Խոր կլինի վիշտս այնքան Քանզի, ավաղ, փակեցինք մեր սրտերը հուր, Հուր հավիտյան, Հուր հավիտյան, Եվ փոխանակ երջանկանանք, Ունեցանք լոկ վիշտ, ափսոսանք: Երբ դարերը շարվեշարան, Հավիտյանս հավիտենից, Հավիտյանս հավիտենից, Խոր անցյալի քողով ծածկված մեզ այցի գան, Երբ կատարյալ մի մոռացում իջնի վրաս, Թեկուզ լույսի գեթ մի կաթիլ եթե մնա, Թեկուզ մնա կրակ հանգած Հոգուս դեռ տաք մոխրի վրա, Որն իբրև թե երբեք,…

Մանուշը բանաստեղծուհի է, դեռևս՝ սկսնակ: Կարևորը` նա աշխարհին բան ունի ասելու և ուզում է իր ձայնով ասել, ավելին` իր խոսքի ազդեցությանը ապավինած` ցանկանում է աշխարհի գութն ու բարությունը շատացնել: Հուսով եմ, որ ժամանակի ընթացքում նրա ձայնը դառնալու է ավելի վստահ, իսկ քայլքը` հաստատուն ու պինդ, քանի որ Մանուշը երկար ճանապարհ ունի գնալու: Պառնասի ուղին վերձիգ է, դժվարին: Բարի երթ մաղթենք նրան:                                                                              …

Ամեն օր խաղում ես տիեզերքի լույսի հետ: Նրբանուրբ այցելու, դու եկար ծաղիկների միջով ու ջրի և ավելին ես, քան այս գլուխը սպիտակ, որ բռնում եմ ամուր ծաղկեփնջի պես իմ ձեռքերով ամեն օր: Քեզ սիրեցի, ինչպես ոչ ոքի: Թույլ տուր տարածել քեզ ծաղկաթերթերի մեջ դեղին: Հիմա ով է գրում անունդ ծխահար նամակներում հարավի աստղերի մեջ, Ա՜խ, թույլ տուր քեզ հիշել այնպիսին, ինչպիսին որ էիր քո գոյից էլ առաջ: Ու հանկարծ ոռնում է քամին ու թակում պատուհանս փակ: Մութ ձկների ստվերներ են այս ցանցկեն երկնքում: վաղ թե ուշ այստեղ կգան քամիները բոլոր, բոլոր հնարավոր տեղերից, ու անձրևը կմերկանա: Փախչում են թռչունները, թևում…

Սա սերն է: Ես պետք է թաքնվեմ և կամ փախչեմ: Նրա բանտի պատերը բարձրանում են, ինչպես սարսափելի երազում: Գեղեցկության դիմակը փոխվեց, բայց, ինչպես միշտ, միակը մնաց: Այդ ի՞նչ ծառայություն այժմ պիտի ինձ մատուցեն թալիսմանները այս. գիտական պարապմունքները, այս մեծ էրուդիցիան, իմացությունը այն բառերի, որոնցով խստաբեր Հյուսիսը իր ծովերն ու դրոշներն է երգել, խաղաղ բարեկամությունը, իմ մոր սերը դեռատի, մարտական ստվերները մեռյալների, անժամանակ գիշերները և բույրը երազի: Լինել քեզ հետ կամ չլինել քեզ հետ – ահա չափը իմ ժամանակի: Սափորը արդեն շնչահեղձ է լինում աղբյուրի տակ, մարդը արդեն բարձրանում է Թռչունի ձայնի հնչյունին, բոլոր նրանք, ովքեր նայում էին պատուհանից, արդեն կուրացան,…

Թողած Կարսում, գետի ափին, տունս` շինված անտաշ քարով, Կարսը թողած, Կարսի այգին ու հայրենի երկինքը մով Եվ Կարինե Քոթանճյանին անգամ չասած մնաս բարով- Ա՜նց եմ կենում հիմա օտար քաղաքների ճանապարհով: Անց եմ կենում. շուրջս-մարդիկ, շուրջս դեմքեր հազա՛ր- հազա՛ր. Շուրջս աշխարհն է աղմկում, մարդկային կյանքն անհավասար.- Եվ ո՞վ կասի` ինչո՞ւ ես դու, և ո՞վ կասի, թե ո՞ւր հասար, Դեմքերը, ախ, բութ են այնպես` կարծես շինված են տապարով: Գորշ, տաղտկալի ու խելագար երգ է կարծես այս կյանքը մի. Ինչ-որ մեկի սրտում բացված-վերք է կարծես այս կյանքը մի. Եվ ո՞ւմ համար-էլ ո՞ւմ համար կարոտակեզ երգե հիմի Սիրտս` լցված տարիների սեղմ արճիճով ու կապարով:…

ԵԹԵ Թե չկորցնես գլուխը քո գլխակորույս մարդկանց մեջ, Երբ որ շուրջդ խուճապահար` մեղք են բարդում քեզ վրա, Կհավատաս թե ինքդ քեզ, երբ կասկածում են անվերջ, Եվ անսալով կասկածներին` թե կգործես անվարան, Թե կարող ես հար սպասել, բայց չհոգնել, չփլվել, Կամ զրպարտված լինելով միշտ` չզրպարտել երբևէ, Ատելության թիրախ դարձած` ատելության չտրվել Եվ ցույց չտալ, թե լավն ես շատ կամ իմաստուն ես եղել. Թե երազես` չթողնելով երազդ քեզ դառնա տեր, Թե մտածես, բայց խոկալը քեզ չդարձնես նպատակ, Թե Հաղթությունն ու Օրհասը դիմավորես անտարբեր Եվ ընդունես անկիրք սրտով` համարելով լոկ խաբկանք, Համբերատար թե դիմանաս, երբ քո խոսքը ճշմարիտ Խարդախները նենգափոխեն` հիմարներին խաբելով, Կյանքիդ…

Քայլերս այնտեղ եմ ուղղում, որ ամեն ինչ անսովոր է ինձ համար: Տարօրինակ է՝ այսքան ժամանակ լողում ենք անորոշությունում ու չենք խորտակվում: Հայրենիք, միակ ձգտումս կերպարդ աղավաղումից փրկելն է: Մտքերս կախվում են հուշերի պարանից` ծայրից ծայր, իրականում ես ներկայում չեմ, կամ այնքան եմ այնտեղ, որքան քեզ համար ընկած տղաները: Ուրվական եմ, թափառում եմ անձավներում, ուր ասքեր են նիրհում ընկածների մասին: Հողը աղակալում է սպասման ճանապարհին: Մայրաքաղաքում բարձրացող շքեղ պալատները անբնակիչ են, ամեն իրիկուն նրանց պատուհաններին մոմեր եմ վառում, որ բոցավառվի սպասման հույսը: Խտացող գույներում ամենաշնչահեղձը ես եմ: Ամենաշատը ես եմ սպասում տղաների վերադարձին: * * * Մեղեդին, որ այլևս լսելի չէ,…

Սիրում եմ անձրևը, երբ այն տեղում է լուռ- Եվ լռության անձրև է շուրջը: Իսկ ի՞նչ է լռությունը… Դա չասված բառերի բողոքն է համր, Որ հոգու անձկությունից է գալիս: Իսկ ինձ, քեզ և աշխարհին Խոսուն լռություն է պետք: Սիրում եմ անձրևը, երբ այն տեղում է մաքուր- Եվ մաքրության անձրև է շուրջը: Իսկ ի՞նչ է մաքրությունը… Դա ներելի մեղքերի լուծիչն է, Որի մեջ, հատիկ-հատիկ, փոշին է մերվում: Իսկ ինձ, քեզ և աշխարհին Անխառն մաքրություն է պետք: Սիրում եմ անձրևը, երբ այն հանգիստ է տեղում- Եվ անդորրի անձրև է շուրջը: Իսկ ի՞նչ է անդորրը… Դա հոգսերի ավարտն է մայրամուտին, Երբ խաղաղ է սիրտդ…

ՄԱՐԻԱՆԵ ԳՐՈՒԲԵՐ ԵՍ ՔԵԶ ԿՀԻՇԵՄ՝ ԹԵ ՉՄՈՌԱՆԱՄ (1944 Վիեննա, Ավստրիա) *** Ես կհիշեմ քեզ փոթորկից հետո, երբ անվերադարձ լինեն ճանապարհները զղջումների ու դու ցած իջնես բլուրից կապույտ: Ես քեզ կհիշեմ անձրևից առաջ, երբ հնարավոր չեն լինի կարոտների արտասուքները, ու ես կելնեմ դաշտերով հույսի: Ես քեզ կհիշեմ՝ թե չմոռանամ… *** Պատերազմները լքեցին քաղաքը, բայց ոչ մեկ չհաղթեց կռիվն իր ներսի. մի բան սխալ է աշխարհի վրա, մեզանից անդին մի բան շատ սուտ է… *** Հիմա, երբ այլևս չեմ մտածում ծիծաղելի երևալու մասին, երբ ամեն շունչս ասք է իմ ու Աստծո սիրավեպի մասին՝ կարող ես չվերադառնալ, որովհետև դու չես…

Պավանա Րեդի Լոս Անջելեսում բնակվող հնդիկ բանաստեղծ Պավանան ծնվել է Ֆիջիում: Կանադական փոքրիկ քաղաքում, ուր տեղափոխվեցին ընտանիքով Ֆիջիից, միակ մուգ մաշկ ունեցող բնակիչներն էին: Գրել սկսել է մեծ քրոջ ինքնասպանությունից հետո. աղջիկը թուխ էր ու դպրոցում ենթարկվում էր բուլինգի: Այդ ժամանակ Պավանան 11 տարեկան էր: Բառերը չէին հերիքում, սկսեց գրել անզորության մասին, սահմանների, անհանդուրժողականության: Այժմ Ինստագրամում հայտնի է Maza Dohta կեղծանունով, որ «թռցրել» է Մուրակամիի IQ84-ից: Սիրած գրողներն են Թագորն ու Վիկրամ Սեթը: Համագործակցել է Անուշկա Շանկարի հետ, որի՝ Գրեմմիին ներկայացված ալբոմի համար երգ է գրել` «Ոսկու երկիրը»: Երբ հարցնում են, թե ինչու է գրում, ասում է` ես փորձում եմ…

1 2